رشته دامپزشکی

رشته دامپزشکی

به گزارش سایت موسسه حرف آخر، معرفی رشته دامپزشکی به این شرح است:
هدف و ماهیت
امروزه در دنیا علیرغم پیشرفت های علمی که در زمینه های مختلف صورت گرفته است، هنوز هم مساله غذا از نظر اجتماعی و اقتصادی در درجه اول اهمیت قرار دارد و به عنوان یک مساله استراتژیک مطرح می باشد. به طوری که موقعیت یک کشور را با سطح و نوع غذای مردم آن کشور محک می زنند. و بدون شک در میان مواد غذایی آنچه بسیار اهمیت دارد و جزء لاینفک مواد غذایی روزانه است، پروتئین حیوانی است که از طریق دام تهیه می شود …
حال از همینجا می توان به اهمیت دانش دام پزشکی پی برد، چرا که حفظ و حراست بهداشت دام ها بر عهده یک دام پزشک است. یعنی یک دامپزشک با تامین بهداشت و مبارزه با عوامل تهیه کننده حیات دام، طیور، آبزیان و حشرات مفید، ضمن اقدامات بهداشتی لازم برای افزایش طول عمر آن ها، با تامین سلامتی این دسته از موجودات کمک می کند که بازدهی تولیدی و خدماتی آن ها بیشتر شود.
از طرف دیگر یک دام پزشک وظیفه مبارزه با بیش از ۴۰۰ بیماری مشترک بین انسان و حیوان را دارد، بیماری هایی که به صورت مستقیم (تماس با دام آلوده) و غیرمستقیم (استفاده از تولیدات یا فرآورده های دامی) به انسان منتقل شده و حیات او را به مخاطره می اندازد. و بالاخره دام پزشک آن در حفظ محیط زیست نقش بسزایی دارند چرا که به مبارزه با بیماری های وحوش و همچنین بیماری های مشترک بین انسان و وحوش می پردازند. که البته در کشور ما کمتر به این نقش توجه شده است.
دانشجویانی که وارد رشته دام پزشکی می شوند باید حدود ۲۲۰واحد درسی را در ۶ سال بگذرانند که این واحدها در سه مقطع متوالی علوم پایه، پاتوبیولوژی و علوم درمانگاهی تدریس می شود. یعنی در آغاز دانشجو طی ۲ سال علوم پایه را می گذراند و سپس در ۲ سال بعد، درس های پاتوبیولوژی شامل میکروبیولوژی، آسیب شناسی، انگل شناسی و بهداشت و کنترل مواد غذایی را مطالعه می کند و بالاخره وارد دوره علوم درمانگاهی می شود که این دوره خود شامل دو بخش درس های نظری و عملیاتی و بخش کارورزی می شود. به همین دلیل دانشجوی این رشته در علوم پایه پزشکی بنیه علمی خوبی دارد و حتی در دوره های تخصصی ایمونولوژی ، ویروس شناسی و…  همپای فارغ التحصیلان پزشکی شرکت کرده و موفق نیز می شود.
دام پزشکی علم شناخت بیماری های دامی اعم از بیماری های مشترک بین انسان و حیوان یا بیماری های خاص دام، پیشگیری از بیماری ها، معالجه بیماری ها و همچنین علم تغذیه انسان و دام می باشد.
از سوی دیگر در اکثر کشورها از جمله کشور ما، دام پزشکان در تحقیقات پایه پزشکی نقش مهمی دارند. برای مثال دکتر جیبانگ عامل تب مالت انسان و سقط جنین دام ها را کشف کرد و نشان داد که استفاده از توبرکولین برای تشخیص سل در انسان وسیله بسیار خوبی است و یا جیرامون با کشف سرم ضد دیفتیری جان میلیون ها کودک جهان را نجات داد.
این توانایی از آنجا نشأت می گیرد که از یک طرف کار با دام محدودیت های کار با انسان را ندارد یعنی می شود بر روی تعداد زیادی از حیوان با وجود احتمال بیماری یا مرگ آزمایش نمود، کاری که در علوم میکروبیولوژی ، فارموکولوژی و فیزیولوژی انجام می گیرد. و از سوی دیگر یک دام پزشک دید وسیع تری درباره حیوانات دارد و می تواند به روی حیوانات مختلف تحقیق کند.

از نظر سازمان بهداشت جهانی هدف نهایی دام پزشکی درمان حیوانات نیست، بلکه دقیقاً تامین مواد غذایی و بهداشت انسان می باشد. چرا که با واکسیناسیون دام ها میتوان از مرگ و میر آنها جلوگیری کرد و بر میزان فرآورده های دامی افزود و در نتیجه مواد پروتئینی لازم برای جیره غذایی انسانی را تامین نمود. موادی که مقاومت انسان ها بخصوص کودکان را در مقابل کلیه بیماری ها، افزایش می دهد و نه تنها باعث کاهش قابل ملاحظه هزینه های درمانی می شود، بلکه جامعه ای سالم و فعال بوجود خواهد آورد. از سوی دیگر دام پزشکی در پیشگیری از بیماری های مشترک بین حیوانات و انسان نقش بسیار مهمی دارد. بیماری هایی که می تواند بهداشت عمومی یک جامعه را به خطر بیندازد.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
مهمترین وظیفه یک پزشک شناخت بیماری با توجه به علایم و نشانه ها و اظهارات بیمار است. کاری که با توجه به علایم مشابه و مشترک برای بیماری های مختلف و همچنین تنوع بیماری ها بسیار دشوار می باشد. اما با این وجود کار یک پزشک در مقایسه با دام پزشک سهل تر است چرا که در شناخت و معالجه بیماری انسانی، میتواند از خود بیمار کمک بگیرد. اما یک دام پزشک در معالجه بیماری حیوانات تنها با بررسی و پژوهش و با تکیه بر دانش خود میتواند به بیماری پی ببرد.
یک دام پزشک علاوه بر دانش بسیار و قدرت تجزیه و تحلیل باید زیرک و هوشیار نیز باشد. چون از یک سو بیمار او نمی تواند درد خود را بیان کند و دام پزشک باید خود موفق به شناخت بیماری گردد و از سوی دیگر بسیاری از دامداران سنتی ما هنوز فرهنگ استفاده از دام پزشک را پیدا نکرده اند و در نتیجه با مشاهده دام بیمار در ابتدا خود از راه های سنتی که بسیاری از اوقات اشتباه نیز هست، به معالجه دام می پردازند و بعد از این که بیماری به اوج خود رسید و یا حتی دام به بیماری تازه ای دچار گردید، به دام پزشک مراجعه می کنند و تازه هنگام مراجعه به دام پزشک نیز نمی گویند که قبلا از چه داروها و یا روش های درمانی استفاده کرده اند و در نتیجه اگر یک دام پزشک زیرکی و هوشیاری لازم را نداشته باشد، در شناخت بیماری اشتباه می کند.
درس زیست شناسی یکی از درس های مهم رشته دام پزشکی است. همچنین دانشجوی این رشته هرچقدر که تلاش بکند اگر به زبان انگلیسی و یا یک زبان بین المللی دیگر مسلط نباشد، نمی تواند در این رشته موفق گردد، چرا که امروزه اطلاعات علمی بخصوص در علومی مثل ایمونولوژی روزآمد شده است و تا دانشجویی به زبان انگلیسی مسلط نباشد، نمی تواند از اطلاعات جدید با خبر شده و یا از کتب مرجع استفاده بکند.
بدون شک دانشجوی این رشته باید از سلامت جسمانی برخوردار باشد اما قدرت بدنی در همه بخش های دام پزشکی مطرح نیست. برای مثال در مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی و یا برای معالجه دام های کوچک نیازی به قدرت بدنی بالا نیست اما در معالجه دام های بزرگ، قدرت بدنی بالا می تواند کار یک دام پزشک را راحتتر کند.
یک دانشجوی دام پزشکی بعد از فارغ التحصیلی باید گاه در دل یک روستا به مداوای حیوانات بپردازد و بدون شک چنین کاری جز به یاری عشق و علاقه امکانپذیر نمی باشد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
فارغ التحصیلان دوره دکترای عمومی دام پزشکی می توانند بر حسب علاقه در بیش از ۱۴ گرایش تخصصی مختلف در علوم دام پزشکی (آسیب شناسی، انگل شناسی، میکروبیولوژی، کلینیکال پاتولوژی، علوم تشریحی، بیماری های طیور، بیماری های داخلی دام بزرگ، بیماری های داخلی دام کوچک، جراحی، رادیولوژی، بیماری های ماهی و آبزیان، بهداشت مواد غذایی، مامائی و بیماری های تولید مثل و…) و همچنین علوم پایه پزشکی و بیوتکنولوژی ادامه تحصیل دهند.
در دوره دکترای تخصصی دام پزشکی به تناسب رشته تعداد ۶۰ واحد تخصصی گذرانده می شود و دانش تخصصی دانشجو در یک زمینه خاص گسترده تر می گردد. هدف از اجرای دوره های تخصصی دام پزشکی، تامین اعضای هیات علمی مورد نیاز برای دانشکده های دام پزشکی و محققان موسسات پژوهشی وابسته و در نهایت تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز برای خدمات تخصصی دام پزشکی است.
آینده شغلی و بازار کار
خبر اول: بیماریهای دامی در کشورهای جهان سوم ، سالیانه ۳۰ میلون تن از شیر دام ها می کاهد، که این رقم تامین کننده شیر سالیانه ۲۰۰ میلیون کودک به میزان ۲ لیوان شیر در روز می باشد.
خبر دوم : تنها با مبارزه منظم داروئی با کرم های نخی شکل دستگاه گوارش گوسفند و بز، می توان سالیانه ۱۵۰ میلیون کیلوگرم گوشت قرمز بیشتر در کشور تولید کرد.
خبر سوم : در حال حاضر بیش از ۱۰۰۰ میلیون واحد دامی و همچنین حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلیون قطعه طیور در کشور وجود دارد.
تنها با تکیه بر هر یک از خبرهای فوق می توان متوجه نیاز کشور به متخصصان دام پزشکی شد. چرا که حفظ بهداشت و سلامت جامعه و همچنین توسعه دامپروری کشور تنها با حمایت بخش دام پزشکی امکانپذیر است.
فارغ التحصیلان دام پزشکی می توانند در مراکز مختلفی از جمله سازمان دام پزشکی، موسسه تحقیقات و تولید واکسن رازی، شرکت های تولید دارو و فرآورده های دامی، شرکت های تولید مواد غذایی با فرآورده های دامی، واحدهای دامپروری دولتی و خصوصی و آزمایشگاه های تشخیص بیماری های دامی و بیماری های انسانی فعالیت کنند.

درس های پایه برای دوره دکترای دام پزشکی
فیزیک پزشکی
بیوشیمی ۱و ۲
فیزیولوژی ۱و ۲
ژنتیک حیوانی
جانور شناسی عمومی
آمار حیاتی

 

درس های بالینی دوره دکترای دام پزشکی
عملیات درمانگاهی دام بزرگ
عملیات درمانگاهی دام های کوچک
عملیات درمانگاهی مامایی
عملیات درمانگاهی طیور

 

درس های اصلی برای دوره دکترای دام پزشکی

اصول تغذیه دام اصول همه گیرشناسی
تغذیه اختصاصی طیور تغذیه اختصاصی دام
آسیب شناسی اختصاصی آسیب شناسی عمومی
باکتری شناسی اختصاصی و بیماری های باکتریایی باکتری شناسی عمومی
کالبد شناسی مقایسه ای ۱و ۲ کالبد شناسی پایه
قارچ شناسی و بیماری های قارچی انگل شناسی و بیماری های انگلی ۱و ۲و ۳و۴
ایمن شناسی و سرم شناسی ویروس شناسی و بیماری های ویروسی
فارماکولوژی ۱و ۲ سم شناسی (اختیاری)
جنین شناسی (نظری) ماهی شناسی عمومی
بهداشت و پرورش دام اصول انتخاب و تلقیح مصنوعی دام
تکثیر و پرورش ماهی بهداشت و پرورش طیور
اصول اصلاح نژاد دام پرورش و بیماری های زنبور عسل
اصول کالبدگشایی و نمونه برداری اصول هوشبری (نظری)
اصول معاینه دام

 

درس های اختصاصی برای دوره دکترای دام پزشکی

بیماری های اندام های حرکتی زبان تخصصی ۱
بیماری های درونی دام های بزرگ (نظری) بیماری های متابولیک دام (نظری)
بیماری های طیور (نظری) بیماری های درونی دام های کوچک (نظری)
بیماری های مشترک انسان و دام (نظری) بیماری های ماهی
جراحی عمومی دام های بزرگ رادیولوژی دام پزشکی
مسمومیت های دام (نظری) جراحی عمومی دام های کوچک
کلینیکال پاتولوژی مامایی دام پزشکی
کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی بهداشت و صنایع شر
صنایع مواد غذایی با منشاء دامی (نظری  کارورزی آزمایشگاه مرکز تشخیص
کارآموزی دوره دکترای دام پزشکی کارورزی کالبدگشایی مرکز تشخیص
کارآموزی ۱تابستان بین سال ۴و ۵ کارورزی مامایی ۴و ۲
کارآموزی ۲تابستان بین سال ۵و۶ کارورزی جراحی دام های کوچک ۴و ۲
پایان نامه برای دوره دکترای دام پزشکی کارورزی جراحی دام های بزرگ ۱و ۲
پایان نامه و گزارش تحقیق ۱و ۲و ۳ کارورزی بیماری های طیور ۱و ۲
کارورزی داخلی دام های بزرگ ۱و ۲ کارورزی داخلی دام های کوچک ۱و ۲

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *