رشته بینایی سنجی

رشته بینایی سنجی

      به گزارش سایت موسسه حرف آخر، معرفی رشته بینایی سنجی به این شرح است:


هدف و ماهیت

علم بینایی سنجی با دو شاخه اصلی چشم پزشکی و بینایی سنجی (اپتومتری) وظیفه حفظ و نگهداری سلامت و بهداشت این حس ظریف و مهم را بر عهده دارد. ما در اینجا شاخه ناشناخته تر این علم یعنی علم بینایی سنجی را که در رشته دانشگاهی بینایی سنجی تدریس میشود، معرفی میکنیم .
بینایی سنجی ، علم مراقبت های بینایی است و کارشناسان این رشته به عنوان مراقبین اولیه بهداشت چشم ، مسؤولیت حفظ و سلامت بینایی را بر عهده دارند.
سازمان بهداشت جهانی علم بینایی سنجی را مراقبت اولیه از بینایی میداند. به این معنا که یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، اختلالات دید و دو چشمی، انحرافات عضلانی آشکار و غیر آشکار، تنبلی چشم،
فیکساسیونهای غیر مرکزی و مواردی از این قبیل بود توسط متخصص بینایی سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشک متخصص ارجاع داده شود. تشخیص و تصحیح عیوب انکساری (نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم) با تجویز عدسی های مناسب مانند عدسی های عینک یا لنزهای تماسی، تشخیص و تصحیح اختلالات دید دو چشمی و تنبلی چشم، تعیین بهداشت عمومی چشم و بهداشت بینایی در محیط های کار و تحصیل و دادن آموزش لازم در این زمینه بر عهده بینایی سنج است، یعنی یک بینایی سنج باید بر روی محیط های کار از نظر مقدار روشنایی و حفاظت بینایی، کار کارشناسی کند. همچنین تهیه و تجویز وسایل کمک بینایی مانند اکولرهای ساده، مرکب، سیستم های تلسکوپیک و تلویزیون های مداربسته برای
نیمه بینایان و اندازه گیری میدان بینایی در تخصص فارغ التحصیلان این رشته می باشد.
از سوی دیگر وقتی یک بیمار به بینایی سنج مراجعه می کند متخصص این رشته پس از گرفتن تاریخچه سلامت چشم و معاینه دقیق برای تعیین اشکال های اصلی، در صورت نیاز بیمار را به متخصص مربوط اعم از چشم پزشک ، متخصص گوش و حلق و بینی ، متخصص داخلی یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع می دهد.
برای مثال اگر بیماری پس از مطالعه در ناحیه پیشانی احساس خستگی میکند و دچار سردرد میشود اما از نظر بینایی سلامت کامل دارد، بینایی سنج در مرحله اول او را نزد متخصص گوش و حلق و بینی میفرستد و در صورتی که در این زمینه مشکل نداشته باشد نزد متخصص داخلی و سپس
متخصص مغز و اعصاب خواهد فرستاد . یا اگر بیماری از تاری دید شکایت داشت و پس از معاینه مشخص شد که در ته چشم مشکل دارد، این بیمار به متخصص چشم در زمینه شبکیه ارجاع داده شده و اگر دچار افتادگی پلک بود نزد متخصص چشم در زمینه پلک فرستاده می شود.
در مورد تفاوت کار بینایی سنج با چشم پزشک باید گفت:
علم بینایی درختی تنومند و بزرگ است که دارای دو شاخه اصلی چشم پزشکی و بینایی سنجی می باشد و البته هر یک از این دو شاخه به شاخه های فرعی تری تقسیم می شوند. مثلا رشته چشم پزشکی در دوره فوق تخصص دارای شاخه های تخصصی تر از قبیل تخصص در زمینه جراحی پلک، فشار چشم و شبکیه می باشد.

بینایی سنجی نیز در دوره فوق لیسانس و دکترا دارای گرایش های تخصصی مانند ناهنجاری های دید دو چشمی و تمرینات اپتومتریک، وسایل کمک بینایی (کمک به بیماران کمبینا) و تجویز لنزهای نامرئی است. یعنی یک متخصص بینایی سنج در این زمینه ها، اطلاعات تخصصی تر و بیشتری نسبت به یک چشم پزشک دارد .
برای مثال مهمترین تخصص یک بینایی سنج در مقطع کارشناسی، تشخیص عیوب انکساری و تصحیح آن با عینک یا لنزهای نامرئی است. چون حدود ۱۱۰ واحد از دروس دانشگاهی یک دانشجوی کارشناسی بینایی سنجی در این زمینه است و طی این ۱۱۰ واحد تجربه و دانش لازم را به دست می آورد.
دو رشته چشم پزشکی و بینایی سنجی در کنار هم قرار دارند. این دو رشته در بعضی از مواقع با یکدیگر مرتبط و در بعضی از مواقع از هم مجزا هستند. مثلا تعیین نمره عینک یا تصحیح اختلالات دید در تخصص اپتومتریست است و چشم پزشکان در زمینه درمان بیمارهای چشم بخصوص جراحی متبهر هستند .
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
دستگاه بینایی بدون وجود نور، کارایی ندارد . به همین دلیل یک بینایی سنج باید از نور و ویژگی های آن اطلاع داشته باشد. اطلاعاتی که به یاری علم فیزیک می توان به آن دست یافت.
یک بیناییسنج باید به درس فیزیک مسلط بوده و بخصوص به فیزیک نور علاقه مند باشد همچنین در طول دبیرستان درس های ریاضی و زیست شناسی را بخوبی فرا گرفته باشد. از نظر جسمانی نیز لازم است که از چشمها و دست هایی سالم برخوردار باشد. در ضمن این رشته صبر و حوصله زیاد می خواهد چرا که تعیین نمره عینک یکی از سخت ترین کارها در علوم بینایی است و نیاز به صبر و حوصله زیاد دارد و نحوه کار نیز برای سنین مختلف متفاوت میباشد. یعنی تعیین نمره عینک برای کودک با یک فرد مسن فرق می کند . برای همین بسیاری از چشم پزشکان ترجیح میدهند که در این زمینه فعالیت نکنند. دانشجوی این رشته باید در طی تحصیل اطلاعات عمومی خوبی در زمینه پزشکی کسب کند چون وقتی بیمار به بینایی سنج
مراجعه می کند از مشکل خود اطلاع دقیقی ندارد، برای مثال فقط از سردرد یا تاری دید شکایت میکند و این وظیفه بینایی سنج است که تشخیص
دهد آیا این مشکل به چشم بیمار باز میگردد یا این بیمار مشکلات دیگری دارد که در این صورت باید او را به پزشک متخصص مربوط ارجاع دهد.
دانشجوی این رشته اگر بخواهد متخصص خوبی بشود و کار خوبی ارائه بدهد باید روابط عمومی خوبی داشته باشد تا بتواند اعتماد بیمار را جلب کند و به یاری بیمار در جهت مداوا قدم بردارد.
وضعیت ادامه تحصیل در خارج از کشور
در حال حاضر دوره های کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی بینایی سنجی در کشورهایی همچون انگلستان ، آمریکا ، کانادا و استرالیا ارائه میشود و فارغ التحصیلان آنها بیشتر به جنبه های نظری و تحقیقاتی در زمینه های مختلف علوم بینایی می پردازند. در مقطع دکترای تخصصی، دانشجو ضمن بالا بردن مراتب علمی خود ، در یک زمینه تخصصی تر قدرت و توان خود را برای انجام کارهای تحقیقاتی، توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی از طریق پژوهش ارتقا می بخشد.
آینده شغلی و بازار کار
آیا میدانید که در انگلیس تعداد بینایی سنجها ۵ برابر چشم پزشکان است؟چرا؟
آیا انگلیس نمی تواند چشم پزشک تربیت کند یا اینکه جامعه به بیناییسنج بیش از چشم پزشک نیاز دارد؟
مردم اگر قابلیت های یک بیناییسنج را بدانند، متوجه می شوند که در بسیاری از مواقع به جای مراجعه به چشم پزشک باید به بینایی سنج مراجعه کنند.
چون بیشتر مردم برای عیوب انکساری، تنبلی یا انحرافات چشم به چشم پزشک مراجعه می کنند و تمامی این موارد در حیطه کار یک بینایی سنج است.
در حال حاضر یک بیناییسنج موقعیت کاری خوبی دارد و حدود %۰۱فارغ التحصیلان جذب بازار کار می شوند، چون علاوه بر این که می توانند به طور مستقل مطب باز کنند و در زمینه ارائه عینک های مربوط به عیوب انکساری به طور علمی و دانشگاهی تخصص دیده اند. در ضمن یک بینایی سنج می تواند به عنوان مشاور در مورد بهداشت چشم و مشکلات بینایی در محیط های آموزشی، خدماتی و صنایع با سازمان های دولتی و صنایع همکاری کند یا مسؤول سنجش بینایی جهت امور استخدامی و نظامی و اخذ گواهینامه رانندگی و خلبانی باشد یا در اورژانس برای انجام کمکهای اولیه چشمی تا رسیدن بیمار به مراکز ذیربط فعالیت کند. از سوی دیگر یک بینایی سنج علاوه بر درمان می تواند در زمینه پیشگیری نیز فعالیت نماید مثل
طراحی طرح پیشگیری از تنبلی چشم که هر ساله با همکاری سازمان آموزش و پرورش استثنایی و سازمان بهزیستی برگزار می شود. در این طرح فارغ التحصیلان این رشته حضوری فعال دارند و با شناسایی سریع و به موقع بیماران و انجام توان بخشی مورد نیاز و با استفاده از تکنیک های مناسب از این نابهنجاری جلوگیری می کنند.
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر
در حال حاضر در کشور ما افراد زیادی از مشکلات بینایی رنج می برند. این نکته ضرورت و اهمیت بینائی سنجی را بیش از پیش نمایان می سازد. اگرچه در سال های اخیر گام های مهمی در جهت پیشگیری از مشکلات ناشی از ضعف دید در سنین کودکی انجام گرفته است. اما این اقدامات بطور کامل بسنده نیست و راه کارهای اساسی تری مورد نیاز است.
نظر به لزوم گسترش خدمات بینایی سنجی در سطح کشور و موارد مورد نیاز زیر، ضرورت و اهمیت این دوره در جامعه مشخص میگردد:
– نیاز به خدمات درمانی و تحقیقاتی به منظور شناسائی و حل مسائل مربوط به بینایی سنجی و ارائه و اجرای طرح های عملی در این زمینه .
– نیاز به بیناییسنج در مراکز بهداشتی و درمانی و آموزشی.
– تکمیل گروه پزشکی در ارائه خدمات گسترده بینایی سنجی.
– تامین نیروهای خدماتی بیناییسنجی با توجه به نیاز خدمات بینایی در مراکز آموزشی، صنعتی.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *